Mal Rejimi ve Evlilik Sözleşmesi: Nasıl Yapılır, Neleri Düzenleyebilir?
- 1. Mal Rejimi Nedir?
- 2. Türkiye'de Yasal Mal Rejimi Hangisidir?
- 3. 01.01.2002'den Önce Evlenenlerde Hangi Mal Rejimi Geçerlidir?
- 4. Evlilik Sözleşmesi Nedir?
- 5. Evlilik Sözleşmesi Evlenmeden Önce Yapılabilir mi?
- 6. Evlendikten Sonra Evlilik Sözleşmesi Yapılabilir mi?
- 7. Evlilik Sözleşmesi Nerede Yapılır?
- 8. Noter Zorunlu mudur?
- 9. Evlenme Başvurusu Sırasında Mal Rejimi Seçilebilir mi?
- 10. Eşler İstedikleri Her Türlü Mal Rejimini Oluşturabilir mi?
- 11. Mal Ayrılığı Rejimi Nedir?
- 12. Paylaşmalı Mal Ayrılığı Nedir?
- 13. Mal Ortaklığı Rejimi Nedir?
- 14. Evlilik Sözleşmesi Geçmişe Etkili Yapılabilir mi?
- 15. Katılma Alacağı Oranı Evlilik Sözleşmesiyle Değiştirilebilir mi?
- 16. “Boşanırsak Birbirimizden Hiçbir Şey İstemeyeceğiz” Yazmak Yeterli midir?
- 17. Evlilik Sözleşmesi Nafaka Hakkını Ortadan Kaldırabilir mi?
- 18. Evlilik Sözleşmesiyle Maddi ve Manevi Tazminattan Önceden Vazgeçilebilir mi?
- 19. Velayet Evlilik Sözleşmesinde Belirlenebilir mi?
- 20. Evlilik Sözleşmesi Miras Hakkını Ortadan Kaldırır mı?
- 21. Mal Rejimi Sözleşmesi ile Mirastan Feragat Arasındaki Fark Nedir?
- 22. Meslek veya İşletmeye Ait Mallar Kişisel Mal Sayılabilir mi?
- 23. Kişisel Malların Gelirleri de Kişisel Mal Sayılabilir mi?
- 24. Edinilmiş Mal Nedir?
- 25. Kişisel Mal Nedir?
- 26. Miras Kalan Mal Paylaşılır mı?
- 27. Evlilikten Önce Alınan Ev Paylaşılır mı?
- 28. Evlilikten Önce Alınan Evin Kredisi Evlilikte Ödenirse Ne Olur?
- 29. Tapunun Yalnızca Bir Eşin Adına Olması Diğer Eşin Hakkını Ortadan Kaldırır mı?
- 30. Bir Malın Kişisel Mal Olduğunu Kim İspatlar?
- 31. Katılma Alacağı Nedir?
- 32. Değer Artış Payı Alacağı Nedir?
- 33. Katılma Alacağı ile Değer Artış Payı Arasındaki Fark Nedir?
- 34. Mal Rejimi Ne Zaman Sona Erer?
- 35. Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Alınan Mallar Tasfiyeye Girer mi?
- 36. Eş Mal Kaçırmak İçin Malını Devrederse Ne Olur?
- 37. Mal Rejimi Tasfiyesinde Malların Değeri Hangi Tarihe Göre Hesaplanır?
- 38. Evlilik Sözleşmesi Sonradan Değiştirilebilir mi?
- 39. Bir Eş Tek Başına Mal Ayrılığına Geçebilir mi?
- 40. Anlaşmalı Boşanma Mal Rejimini Otomatik Olarak Tasfiye Eder mi?
- 41. Mal Rejimi Sözleşmesinde En Sık Yapılan Hatalar
- 42. Sık Sorulan Sorular
- 43. Evlilik sözleşmesi yapmak zorunlu mudur?
- 44. Evlilik sözleşmesi düğünden sonra yapılabilir mi?
- 45. Evlilik sözleşmesi için noter gerekir mi?
- 46. Mal ayrılığı seçilirse eşler birbirinden hiçbir şey isteyemez mi?
- 47. Evlilikten önce alınan ev kişisel mal mıdır?
- 48. Miras kalan ev paylaşılır mı?
- 49. Tapu yalnızca eşimin adına, benim hakkım olmaz mı?
- 50. Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı kendiliğinden biter mi?
- 51. Boşanma davası açıldığı gün mal rejimi sona erer mi?
- 52. Sonuç
Evlilik sözleşmesi olarak bilinen mal rejimi sözleşmesi, eşlerin evlilik süresince mallarının hangi kurallara tabi olacağını ve mal rejimi sona erdiğinde tasfiyenin hangi esaslara göre yapılacağını belirleyen hukuki düzenlemedir.
Türkiye’de eşler herhangi bir mal rejimi sözleşmesi yapmazsa kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olurlar. Bununla birlikte eşler, Türk Medeni Kanunu'nun izin verdiği sınırlar içinde farklı bir mal rejimi seçebilir, bazı malvarlığı değerlerinin niteliğini değiştirebilir veya artık değere katılma konusunda farklı esaslar kararlaştırabilirler.
Ancak evlilik sözleşmesi sınırsız bir sözleşme özgürlüğü sağlamaz. Eşler kanunda bulunmayan tamamen yeni bir mal rejimi oluşturamaz; velayet, çocukların hakları, mirasçılık ve boşanmanın bazı sonuçları konusunda da mal rejimi sözleşmesiyle hâkimi veya üçüncü kişileri sınırsız biçimde bağlayamazlar.
Mal Rejimi Nedir?
Mal rejimi, eşlerin evlilik sırasında sahip oldukları ve sonradan edindikleri malvarlığı değerlerinin birbirleriyle ve üçüncü kişilerle olan ilişkisini, rejimin sona ermesi hâlinde ise bu değerlerin nasıl tasfiye edileceğini belirleyen kurallar bütünüdür.
Hukuk Genel Kurulunun 10.09.2025 tarihli, 2024/7 E. ve 2025/498 K. sayılı kararında da mal rejimi; eşlerin rejim süresince edindikleri mallar üzerindeki haklarını, birbirlerine ve üçüncü kişilere karşı sorumluluklarını ve rejim sona erdiğinde uygulanacak tasfiye kurallarını kapsayan sistem olarak açıklanmıştır.
Türkiye'de Yasal Mal Rejimi Hangisidir?
Türk Medeni Kanunu m.202 uyarınca yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir.
Dolayısıyla eşler geçerli bir mal rejimi sözleşmesiyle başka bir rejim seçmemişse, kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.
Hukuk Genel Kurulunun 22.10.2025 tarihli, 2024/618 E. ve 2025/646 K. sayılı kararında da yasal mal rejiminin edinilmiş mallara katılma rejimi olduğu açıkça belirtilmiştir.
01.01.2002'den Önce Evlenenlerde Hangi Mal Rejimi Geçerlidir?
01.01.2002 tarihi mal rejimi bakımından önemli bir dönüm noktasıdır.
Eşler arasında başka bir geçerli sözleşme bulunmadığı takdirde, 01.01.2002'den önceki dönem bakımından mal ayrılığı rejimi; bu tarihten sonraki dönem bakımından ise edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 20.12.2023 tarihli, 2022/8538 E. ve 2023/6316 K. sayılı kararı ile 20.03.2024 tarihli, 2023/7011 E. ve 2024/1935 K. sayılı kararında da bu ayrım benimsenmiştir.
Evlilik Sözleşmesi Nedir?
Günlük kullanımda “evlilik sözleşmesi” denilen sözleşmenin Türk Medeni Kanunu'ndaki karşılığı mal rejimi sözleşmesidir.
Bu sözleşmeyle eşler kanunun izin verdiği mal rejimlerinden birini seçebilir, mevcut mal rejimini değiştirebilir veya kanunun izin verdiği bazı alanlarda mal rejiminin içeriğine ilişkin özel düzenlemeler yapabilirler.
Evlilik Sözleşmesi Evlenmeden Önce Yapılabilir mi?
Evet. Mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce yapılabilir.
Taraflar evlilikten önce tabi olmak istedikleri mal rejimini belirleyebilir ve kanundaki şekil şartlarına uygun şekilde sözleşme yapabilirler.
Evlendikten Sonra Evlilik Sözleşmesi Yapılabilir mi?
Evet. Mal rejimi sözleşmesinin mutlaka evlenmeden önce yapılması gerekmez.
Eşler evlilik devam ederken de mal rejimi sözleşmesi yapabilir veya mevcut rejimi değiştirebilirler.
Ancak sonradan seçilen rejimin hangi tarihten itibaren sonuç doğuracağı önemlidir. Yargıtay uygulamasında seçimlik mal rejimlerinin kural olarak sözleşmenin yapıldığı tarihten sonraki dönem bakımından sonuç doğurduğu kabul edilmektedir.
Evlilik Sözleşmesi Nerede Yapılır?
TMK m.205 uyarınca mal rejimi sözleşmesi noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılabilir.
Taraflar sözleşmeyi doğrudan noterde düzenletebilecekleri gibi hazırladıkları sözleşmenin noter tarafından onaylanmasını da sağlayabilirler.
Noter Zorunlu mudur?
Mal rejimi sözleşmesinde kanunun öngördüğü şekil şartına uyulması gerekir.
Eşlerin kendi aralarında imzaladıkları sıradan bir yazılı belge, kanundaki noter şeklinin yerine geçmez.
Bu nedenle mal rejimine ilişkin önemli düzenlemelerin yalnızca eşler arasında imzalanan özel bir belgeyle bırakılmaması gerekir.
Evlenme Başvurusu Sırasında Mal Rejimi Seçilebilir mi?
Eşler evlenme başvurusu sırasında hangi mal rejimini seçtiklerini yazılı olarak evlendirme memuruna bildirebilirler.
Ancak bu yöntem, kanunda bulunan mal rejimlerinden birinin seçilmesine yöneliktir. Ayrıntılı ve özel hükümler içeren bir mal rejimi sözleşmesinin ayrıca kanundaki şekil şartlarına uygun biçimde yapılması gerekir.
Eşler İstedikleri Her Türlü Mal Rejimini Oluşturabilir mi?
Hayır. Türk hukukunda mal rejimleri kanunda düzenlenmiştir.
Eşler genel olarak şu rejimler arasından seçim yapabilir:
- edinilmiş mallara katılma rejimi,
- mal ayrılığı rejimi,
- paylaşmalı mal ayrılığı rejimi,
- mal ortaklığı rejimi.
Eşlerin tamamen kendilerine özgü ve kanunda bulunmayan yeni bir mal rejimi yaratmaları mümkün değildir.
Mal Ayrılığı Rejimi Nedir?
Mal ayrılığı rejiminde her eş kendi malvarlığı üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarruf yetkisini korur.
Bu rejim, edinilmiş mallara katılma rejimindeki artık değere katılma sisteminden farklıdır.
Ancak mal ayrılığı rejimi seçilmiş olması, eşler arasında hiçbir durumda hiçbir alacak doğmayacağı anlamına gelmez. Somut olayda mülkiyet, katkı, borç veya diğer hukuki ilişkiler ayrıca değerlendirilebilir.
Paylaşmalı Mal Ayrılığı Nedir?
Paylaşmalı mal ayrılığı, klasik mal ayrılığından farklı olarak rejim sona erdiğinde belirli malların paylaşımına ilişkin özel hükümler içeren seçimlik mal rejimidir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 07.10.2024 tarihli, 2023/1310 E. ve 2024/6903 K. sayılı kararında paylaşmalı mal ayrılığı rejiminde paylaşımın mümkün olduğunca aynen yapılması, mümkün olmaması hâlinde tasfiye tarihindeki rayiç değerler üzerinden denkleştirme yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Mal Ortaklığı Rejimi Nedir?
Mal ortaklığı, eşlerin belirli malvarlığı değerlerinin ortaklık mallarını oluşturduğu seçimlik mal rejimidir.
Mal ortaklığı seçilirken sözleşmenin kapsamının ve ortaklığa dahil olacak malların açık biçimde belirlenmesi önemlidir.
Evlilik Sözleşmesi Geçmişe Etkili Yapılabilir mi?
Mal rejimi sözleşmesinin geçmişe etkisi konusunda kanuni sınırlamalar bulunmaktadır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 27.09.2023 tarihli, 2023/5998 E. ve 2023/4232 K. sayılı kararında eşlerin geçmişe etkili şekilde mal ortaklığı rejimi seçmelerinin mümkün olmadığı ve sözleşme özgürlüğüyle kamu düzenine ilişkin bu sınırın aşılamayacağı belirtilmiştir.
Bu nedenle evlilik sözleşmesinin hangi tarihten itibaren sonuç doğuracağının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Katılma Alacağı Oranı Evlilik Sözleşmesiyle Değiştirilebilir mi?
TMK m.237 kapsamında eşler, artık değere katılma bakımından kanundaki yarı oranından farklı bir esas kararlaştırabilirler.
Ancak bu düzenlemelerin kanundaki sınırlar içinde yapılması ve özellikle ortak olmayan çocukların ve altsoylarının korunmasına ilişkin kuralların dikkate alınması gerekir.
“Boşanırsak Birbirimizden Hiçbir Şey İstemeyeceğiz” Yazmak Yeterli midir?
Bu tür son derece genel ifadeler hukuki açıdan risklidir.
Mal rejimi sözleşmesiyle hangi rejimin seçildiği, hangi malvarlığı değerlerinin hangi gruba dahil edileceği ve katılma oranına ilişkin nasıl bir düzenleme yapıldığı açıkça belirlenmelidir.
Mal rejiminin tasfiyesinden doğabilecek bütün hakları tek bir genel cümleyle ortadan kaldırmaya çalışmak yerine, kanunun izin verdiği düzenlemelerin açık ve şekil şartlarına uygun biçimde yapılması gerekir.
Evlilik Sözleşmesi Nafaka Hakkını Ortadan Kaldırabilir mi?
Mal rejimi sözleşmesinin temel konusu eşlerin malvarlığı rejimidir.
Boşanma hâlinde doğabilecek yoksulluk nafakası ise mal rejimi tasfiyesinden farklı bir hukuki kurumdur ve kanundaki şartlara tabidir.
Bu nedenle evlilik devam ederken yapılan mal rejimi sözleşmesinde gelecekteki boşanmaya ilişkin nafaka hakkını kesin biçimde ortadan kaldırmaya yönelik hükümler, mal rejimi seçimiyle aynı hukuki etkiyi doğurmaz.
Evlilik Sözleşmesiyle Maddi ve Manevi Tazminattan Önceden Vazgeçilebilir mi?
Boşanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat, mal rejiminden doğan alacaklardan farklıdır.
Henüz gerçekleşmemiş bir boşanmanın sonuçlarını, kusur durumunu ve kanuni şartlarını göz ardı ederek mal rejimi sözleşmesiyle gelecekteki bütün tazminat taleplerini kesin biçimde ortadan kaldırmaya çalışmak hukuken güvenli bir yöntem değildir.
Boşanmanın mali sonuçları somut olay ve kanundaki şartlar çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Velayet Evlilik Sözleşmesinde Belirlenebilir mi?
Eşler gelecekte boşanmaları hâlinde çocuğun velayetinin kimde kalacağını kendi aralarında yazabilirler; ancak bu düzenleme hâkimi bağlamaz.
Velayet bakımından temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Aynı şekilde çocukla kişisel ilişki ve iştirak nafakası konusunda da çocuğun hakları ve üstün yararı esas alınır.
Evlilik Sözleşmesi Miras Hakkını Ortadan Kaldırır mı?
Hayır. Mal rejimi ile miras hukuku birbirinden farklıdır.
Eşlerden birinin diğerinin mirasından pay almamasının amaçlanması, yalnızca mal rejimi sözleşmesine bu yönde bir cümle yazılmasıyla sağlanmaz.
Mirastan feragat, miras hukukuna ilişkin ayrı şekil ve şartlara tabi bir miras sözleşmesi konusudur.
Mal Rejimi Sözleşmesi ile Mirastan Feragat Arasındaki Fark Nedir?
Mal rejimi sözleşmesi, eşlerin evlilik süresindeki malvarlığı ilişkilerini ve rejimin sona ermesindeki tasfiyeyi düzenler.
Mirastan feragat ise mirasbırakanın ölümünden sonra doğacak miras hakkına ilişkindir.
Bu nedenle iki sözleşmenin konusu, hukuki niteliği ve şekil şartları birbirinden farklıdır.
Meslek veya İşletmeye Ait Mallar Kişisel Mal Sayılabilir mi?
TMK m.221 uyarınca eşler, bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti nedeniyle doğan ve normalde edinilmiş mallara dahil olacak belirli malvarlığı değerlerinin kişisel mal sayılacağını mal rejimi sözleşmesiyle kararlaştırabilirler.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 09.07.2024 tarihli, 2023/3779 E. ve 2024/5474 K. sayılı kararında da bu yönde bir sözleşme bulunmadığı için işletme faaliyeti nedeniyle edinilen araçların edinilmiş mal olduğu değerlendirilmiştir.
Kişisel Malların Gelirleri de Kişisel Mal Sayılabilir mi?
Kural olarak kişisel malların gelirleri edinilmiş mal niteliğindedir.
Ancak TMK m.221 eşlere, mal rejimi sözleşmesiyle kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mallara dahil olmayacağını kararlaştırma imkânı tanımaktadır.
Örneğin kişisel mala ait kira geliri veya diğer gelirler bakımından sözleşmede kanunun izin verdiği çerçevede farklı düzenleme yapılabilir.
Edinilmiş Mal Nedir?
TMK m.219 uyarınca edinilmiş mallar, eşlerden her birinin mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir.
Çalışma karşılığı elde edilen gelirler, kural olarak edinilmiş mal sisteminin temel unsurları arasındadır.
Kişisel Mal Nedir?
TMK m.220 kapsamında özellikle şu malvarlığı değerleri kişisel mal niteliğinde olabilir:
- eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşyalar,
- mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait mallar,
- miras yoluyla kazanılan malvarlığı değerleri,
- karşılıksız kazanma yoluyla edinilen mallar,
- manevi tazminat alacakları,
- kişisel malların yerine geçen değerler.
Miras Kalan Mal Paylaşılır mı?
Evlilik devam ederken eşlerden birine miras yoluyla geçen mal, kural olarak o eşin kişisel malıdır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 02.05.2024 tarihli, 2023/1746 E. ve 2024/3048 K. sayılı kararında da miras yoluyla edinilen değerlerin kişisel mal olduğu kabul edilmiştir.
Evlilikten Önce Alınan Ev Paylaşılır mı?
Evlilikten önce edinilmiş bir taşınmaz kural olarak adına kayıtlı eşin kişisel malıdır.
Ancak taşınmazın evlilik döneminde ödenmeye devam eden kredi borcu bulunuyorsa, evlilik sırasında edinilmiş mallardan yapılan ödemelerin tasfiyedeki etkisi ayrıca hesaplanabilir.
Evlilikten Önce Alınan Evin Kredisi Evlilikte Ödenirse Ne Olur?
Taşınmaz evlilik öncesi edinilmiş olsa bile, kredi borcunun bir bölümünün evlilik süresinde çalışma gelirleri gibi edinilmiş mallardan ödenmiş olması tasfiye hesabında önem taşıyabilir.
Hesaplamada genel olarak taşınmazın edinme maliyeti, evlilik öncesinde ve evlilik sırasında yapılan ödemeler ile güncel rayiç değer arasındaki ilişki incelenir.
Bu nedenle “ev evlenmeden önce alındı, diğer eşin hiçbir hakkı olamaz” şeklindeki yaklaşım her olay bakımından doğru değildir.
Tapunun Yalnızca Bir Eşin Adına Olması Diğer Eşin Hakkını Ortadan Kaldırır mı?
Hayır. Bir malın yalnızca bir eş adına kayıtlı olması, mal rejimi tasfiyesinde tek başına belirleyici değildir.
Önemli olan malın ne zaman ve hangi kaynak kullanılarak edinildiği, kişisel mal veya edinilmiş mal niteliği ve varsa katkıların ispatıdır.
Bir Malın Kişisel Mal Olduğunu Kim İspatlar?
TMK m.222 uyarınca bir malın eşlerden birine ait olduğunu ileri süren kişi bu iddiasını ispat etmekle yükümlüdür.
Ayrıca bir eşin malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal kabul edilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 16.05.2024 tarihli, 2023/8218 E. ve 2024/3549 K. sayılı kararında yalnızca soyut tanık anlatımlarına dayanılarak taşınmazın kişisel mal kabul edilmesi hatalı bulunmuştur.
Katılma Alacağı Nedir?
Katılma alacağı, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde eşlerden birinin diğer eşin artık değeri üzerinde kanundan doğan alacak hakkıdır.
Katılma alacağının doğması için eşin malın satın alınmasına bizzat para vermiş olması zorunlu değildir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 02.05.2024 tarihli, 2023/1746 E. ve 2024/3048 K. sayılı kararında da katılma alacağının kanundan doğduğu ve malın edinilmesine doğrudan katkı şartının bulunmadığı belirtilmiştir.
Değer Artış Payı Alacağı Nedir?
Değer artış payı, eşlerden birinin diğer eşe ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına uygun bir karşılık almadan katkıda bulunması hâlinde gündeme gelebilir.
Bu alacak katılma alacağından farklıdır ve somut katkının ortaya konulmasını gerektirir.
Katılma Alacağı ile Değer Artış Payı Arasındaki Fark Nedir?
Katılma alacağı doğrudan edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklanan kanuni bir haktır.
Değer artış payında ise diğer eşin malına yapılan somut katkı önem taşır.
Bu nedenle boşanmada mal paylaşımı yapılırken hangi alacak türünün bulunduğunun doğru belirlenmesi hesaplama bakımından önemlidir.
Mal Rejimi Ne Zaman Sona Erer?
Boşanma hâlinde mal rejiminin sona erdiği tarih, boşanma kararının kesinleştiği tarih değildir.
TMK m.225 uyarınca boşanma hâlinde mal rejimi,boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15.02.2024 tarihli, 2023/530 E. ve 2024/891 K. sayılı kararında da edinilmiş mallara katılma rejiminin boşanma davasının açıldığı tarihte sona erdiği belirtilmiştir.
Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Alınan Mallar Tasfiyeye Girer mi?
Boşanma davasının açılmasıyla mal rejimi sona erdiğinden, bu tarihten sonraki yeni kazanımlar kural olarak sona ermiş mal rejiminin edinilmiş malları arasında değerlendirilmez.
Ancak dava tarihinden önceki malvarlığı hareketleri, borçlar ve mal kaçırmaya yönelik işlemler ayrıca incelenebilir.
Eş Mal Kaçırmak İçin Malını Devrederse Ne Olur?
Bir eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla malvarlığını üçüncü kişilere devretmesi, malın tasfiye hesabından mutlaka çıkacağı anlamına gelmez.
TMK m.229 kapsamında bazı devirler, mal rejiminin sona erdiği anda mevcutmuş gibi tasfiyeye eklenebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 30.11.2023 tarihli, 2022/6799 E. ve 2023/5802 K. sayılı kararında eşlerin ayrı yaşadığı dönemde üçüncü kişiye yapılan taşınmaz devri, somut olayda katılma alacağını azaltma kastı bakımından değerlendirilmiştir.
Mal Rejimi Tasfiyesinde Malların Değeri Hangi Tarihe Göre Hesaplanır?
Mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut malların o tarihteki durumları dikkate alınırken, kural olarak tasfiye tarihindeki güncel sürüm değerleri üzerinden hesaplama yapılır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 10.10.2023 tarihli, 2023/6791 E. ve 2023/4586 K. sayılı kararında tasfiye tarihinin karar tarihi olduğu ve rayiç değerin buna göre belirlenmesi gerektiği açıklanmıştır.
Evlilik Sözleşmesi Sonradan Değiştirilebilir mi?
Evet. Eşler evlilik devam ederken mal rejimi sözleşmesini değiştirebilir veya başka bir mal rejimi seçebilirler.
Ancak bunun için her iki eşin iradesinin bulunması ve kanundaki şekil şartlarına yeniden uyulması gerekir.
Eşlerden biri yalnızca kendi iradesiyle mevcut mal rejimi sözleşmesini değiştiremez.
Bir Eş Tek Başına Mal Ayrılığına Geçebilir mi?
Eşlerden birinin tek taraflı irade açıklamasıyla sözleşmeli olarak mal ayrılığına geçmesi mümkün değildir.
Ancak TMK'da öngörülen haklı sebeplerin bulunması hâlinde eşlerden biri hâkimden mevcut mal rejiminin mal ayrılığına dönüştürülmesini isteyebilir.
Diğer eşin borca batık olması, başvuran eşin malvarlığı menfaatlerini tehlikeye düşürmesi, gerekli bilgileri vermemesi veya kanunda belirtilen diğer önemli sebepler somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebilir.
Anlaşmalı Boşanma Mal Rejimini Otomatik Olarak Tasfiye Eder mi?
Hayır. Tarafların anlaşmalı boşanmış olması tek başına mal rejiminin de tasfiye edildiği anlamına gelmez.
Hukuk Genel Kurulunun 10.09.2025 tarihli, 2024/7 E. ve 2025/498 K. sayılı kararında mal rejimi tasfiyesinin boşanmanın fer'î sonucu olmadığı ve anlaşmada ayrıca açıkça düzenlenmemişse daha sonra ayrıca talep edilebileceği belirtilmiştir.
Bu nedenle anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken mal rejimine ilişkin hakların çözülmek istenip istenmediği açık biçimde belirlenmelidir.
Mal Rejimi Sözleşmesinde En Sık Yapılan Hatalar
- Tarafların kendi aralarında imzaladığı adi belgeyi geçerli mal rejimi sözleşmesi sanmak,
- Noter şekil şartını gözden kaçırmak,
- Eşlerin kanunda bulunmayan tamamen yeni bir mal rejimi oluşturabileceklerini düşünmek,
- Mal rejimi sözleşmesiyle miras hakkının otomatik olarak ortadan kaldırılabileceğini sanmak,
- Velayet ve çocukların haklarını önceden kesin biçimde belirlemeye çalışmak,
- Mal rejimi ile nafaka ve boşanma tazminatını aynı hukuki kurum olarak değerlendirmek,
- 01.01.2002 öncesi ve sonrası dönem ayrımını dikkate almamak,
- Evlilikten önce alınan fakat kredisi evlilik sırasında ödenen taşınmazları doğrudan tasfiye dışında kabul etmek,
- Tapunun yalnızca bir eş adına olmasının diğer eşin mal rejimi alacağını kesin olarak ortadan kaldırdığını düşünmek,
- Mal rejiminin boşanma kararının kesinleştiği tarihte sona erdiğini sanmak,
- Mal kaçırma amacıyla üçüncü kişiye yapılan her devrin tasfiye hesabından çıkacağını düşünmek.
Sık Sorulan Sorular
Evlilik sözleşmesi yapmak zorunlu mudur?
Hayır. Eşler sözleşme yapmazsa kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olurlar.
Evlilik sözleşmesi düğünden sonra yapılabilir mi?
Evet. Mal rejimi sözleşmesi evlenmeden önce veya evlilik devam ederken yapılabilir.
Evlilik sözleşmesi için noter gerekir mi?
Mal rejimi sözleşmesi noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılmalıdır.
Mal ayrılığı seçilirse eşler birbirinden hiçbir şey isteyemez mi?
Mal ayrılığı, edinilmiş mallara katılma sistemini ortadan kaldırır; ancak eşler arasında mülkiyet, katkı, borç veya başka hukuki ilişkilerden doğabilecek talepler somut olaya göre ayrıca değerlendirilebilir.
Evlilikten önce alınan ev kişisel mal mıdır?
Kural olarak evet. Ancak evin kredi borcunun evlilik döneminde edinilmiş mallardan ödenen kısmı tasfiye bakımından ayrıca önem taşıyabilir.
Miras kalan ev paylaşılır mı?
Miras yoluyla kazanılan mal kural olarak kişisel maldır. Ancak kişisel maldan elde edilen gelirlerin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.
Tapu yalnızca eşimin adına, benim hakkım olmaz mı?
Tapu kaydı tek başına mal rejimi alacağını belirlemez. Malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiği önemlidir.
Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı kendiliğinden biter mi?
Hayır. Mal rejimi tasfiyesi anlaşmalı boşanmanın zorunlu fer'î sonucu değildir. Protokolde açıkça düzenlenmemişse mal rejiminden doğan talepler ayrıca gündeme gelebilir.
Boşanma davası açıldığı gün mal rejimi sona erer mi?
Boşanmayla sonuçlanan durumda mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer.
Sonuç
Evlilik sözleşmesi, eşlerin malvarlığı ilişkilerini önceden düzenlemelerine imkân sağlayan önemli bir hukuki araçtır. Ancak bu sözleşmeyle sınırsız şekilde her konuda düzenleme yapılamaz.
Eşler kanunda öngörülen mal rejimlerinden birini seçebilir, kanunun izin verdiği alanlarda bazı malvarlığı değerlerinin niteliğini veya artık değere katılma esaslarını değiştirebilirler. Buna karşılık miras, velayet, çocuk hakları, nafaka ve boşanma tazminatı gibi konular mal rejimi sözleşmesinden farklı hukuki kurallara tabidir.
Mal rejimi sözleşmesinin şekli, sözleşmenin hangi tarihten itibaren uygulanacağı ve hangi malvarlığı değerlerini kapsadığı açık biçimde belirlenmelidir. Özellikle 01.01.2002 öncesi evlilikler, evlilik öncesi alınan ancak kredisi evlilik sırasında ödenen taşınmazlar, miras malları ve işletme varlıkları bakımından somut olayın ayrıca incelenmesi gerekir.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mal rejimi sözleşmesinin içeriği ve mal rejiminin tasfiyesinden doğabilecek haklar, eşlerin malvarlığı yapısı ve somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.şanma davasınınşanma davasının