Boşanma Davası Nasıl Açılır? Dilekçe, Belgeler, UYAP ve Mahkeme Süreci
Boşanma davası, görevli ve yetkili aile mahkemesine usulüne uygun bir dava dilekçesi sunulması ve dava açılış harç ve giderlerinin yatırılmasıyla açılır. Ancak boşanma davasında asıl önemli olan yalnızca dilekçeyi mahkemeye vermek değildir. Davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi yürütüleceği, hangi boşanma sebebine dayanılacağı, hangi olayların ileri sürüleceği, hangi delillerin kullanılacağı ve nafaka, velayet veya tazminat gibi hangi taleplerin dava içinde isteneceği daha dava açılmadan belirlenmelidir.
Boşanma davası açılırken yapılan usul hataları sonradan kolayca düzeltilemeyebilir. Özellikle çekişmeli boşanmada dava dilekçesinde ileri sürülmeyen vakıaların daha sonra yalnızca delil sunularak davanın konusu hâline getirilmesi mümkün değildir. Aynı şekilde yetkili mahkemenin yanlış belirlenmesi, delillerin süresinde bildirilmemesi veya tazminat taleplerinin yanlış kurulması davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.
Bu rehberde boşanma davasının nasıl açıldığını; görevli ve yetkili mahkemeyi, dava dilekçesini, gerekli belgeleri, UYAP üzerinden dava açılmasını, 2026 yılı harç ve giderlerini, anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki farkları ve dava açıldıktan sonraki yargılama aşamalarını güncel mevzuat ve Yargıtay uygulamasıyla açıklıyoruz.
Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Boşanma davası açılması temel olarak şu aşamalardan oluşur:
- Davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi olacağının belirlenmesi,
- Dayanılacak boşanma sebebinin tespit edilmesi,
- Görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi,
- Dava dilekçesinin hazırlanması,
- İleri sürülecek vakıalar ile bu vakıaları ispatlayacak delillerin belirlenmesi,
- Nafaka, velayet, tazminat ve geçici tedbir taleplerinin oluşturulması,
- Dilekçenin adliyeden veya şartları varsa UYAP Vatandaş Portalı üzerinden sunulması,
- Harç ve gider avansının yatırılması.
HMK m.118 uyarınca dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. Bu nedenle “dilekçeyi hazırlamak” ile “davayı açmak” aynı şey değildir; dilekçenin mahkeme sistemine kaydedilmesi gerekir.
Boşanma Davası Anlaşmalı mı Çekişmeli mi Açılır?
Boşanma sürecinin ilk aşamasında davanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi yürütüleceği belirlenmelidir.
Anlaşmalı boşanma, TMK m.166/3'teki şartların birlikte bulunması hâlinde mümkündür. Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin boşanma konusunda anlaşması, boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların durumu hakkında bir düzenlemeye ulaşmaları ve hâkimin eşleri bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir.
Taraflardan biri boşanmayı kabul etmiyorsa veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşma yoksa dava çekişmeli boşanma davası olarak yürütülür.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmanın farkları için Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Tek Taraflı Boşanma Davası Açılabilir mi?
Evet. Eşlerden birinin boşanmak istememesi diğer eşin boşanma davası açmasına engel değildir. Anlaşma bulunmadığında davacı, kanunda düzenlenen bir boşanma sebebine dayanarak çekişmeli boşanma davası açabilir.
Karşı tarafın yalnızca “boşanmak istemiyorum” demesi davanın reddedilmesini gerektirmez. Mahkeme, davacının ileri sürdüğü vakıaların boşanma sebebini oluşturup oluşturmadığını ve bu vakıaların ispat edilip edilmediğini değerlendirir.
Boşanma Davası Hangi Sebeple Açılır?
Türk Medeni Kanunu'nda zina; hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış; suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme; terk; akıl hastalığı ve evlilik birliğinin temelinden sarsılması gibi farklı boşanma sebepleri düzenlenmiştir.
Her boşanma sebebinin şartları aynı değildir. Bazı özel boşanma sebeplerinde hak düşürücü süreler de bulunduğundan, hangi hukuki sebebe dayanılacağının somut olaya göre belirlenmesi gerekir.
Boşanma sebeplerinin ayrıntıları için Boşanma Davası ve Sebepleri Nelerdir? başlıklı yazımızı; zina sebebinin şartları, süreleri ve delilleri için ise zina nedeniyle boşanma rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Boşanma Davasında Görevli Mahkeme Hangisidir?
Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde ise bu dava ve işlere, aile mahkemesi sıfatıyla görev yapan Asliye Hukuk Mahkemesi bakar.
Boşanma Davası Hangi Yerde Açılır?
TMK m.168'e göre boşanma veya ayrılık davasında yetkili mahkeme:
- Eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya
- Eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
Dolayısıyla dava yalnız davalının yerleşim yerinde açılmak zorunda değildir. Davacı kendi yerleşim yerindeki yetkili aile mahkemesinde de dava açabilir.
TMK m.168'deki yetki kuralı kesin yetki değildir. Yetki itirazı varsa davalı tarafından usulüne uygun ve süresinde ileri sürülmelidir. Bununla birlikte yanlış yerde dava açılması yetkisizlik kararı ve dosyanın başka mahkemeye gönderilmesi nedeniyle önemli zaman kaybına yol açabilir.
Boşanma Dava Dilekçesinde Neler Yazılmalıdır?
Çekişmeli boşanma davasında HMK m.119 uyarınca hazırlanan dava dilekçesinde özellikle şu hususlar açık biçimde yer almalıdır:
- Mahkemenin adı,
- Davacı ve davalının kimlik ve adres bilgileri,
- Boşanma talebinin dayandığı somut olaylar,
- Olayların mümkün olduğunca açık ve kronolojik anlatımı,
- Her vakıanın hangi delille ispatlanacağı,
- Dayanılan hukuki sebepler,
- Varsa nafaka talepleri,
- Varsa velayet ve çocukla kişisel ilişki talepleri,
- Varsa maddi ve manevi tazminat talepleri,
- Geçici tedbir talepleri,
- Açık ve tereddütsüz talep sonucu.
Çekişmeli boşanmada yalnızca “anlaşamıyoruz”, “evlilik yürümüyor” veya “eşim kusurludur” gibi soyut ifadeler yeterli değildir. Mahkemenin değerlendirebilmesi için boşanmaya dayanak yapılan olayların dilekçede ileri sürülmesi gerekir.
Dilekçe yapısına ilişkin ayrıntılı açıklamalar için Boşanma Dilekçesi Örneği başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Boşanma Davasında Vakıa ve Delil Bağlantısı Neden Önemlidir?
Çekişmeli boşanma davalarında yalnızca çok sayıda delil sunmak yeterli değildir. Hangi olayın hangi delille ispatlanacağı da dilekçede gösterilmelidir.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, dilekçeler aşamasında ileri sürülmeyen bir olayın daha sonra yalnızca tanık veya başka bir delille ortaya çıkması, o olayın kendiliğinden kusur vakıası olarak değerlendirilmesini sağlamaz. Aynı şekilde dilekçeler aşamasında hiç delil bildirmeyen tarafa ön inceleme aşamasında sınırsız biçimde yeni delil bildirme imkânı verilmez.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 09.03.2023 tarihli, 2022/10395 E. ve 2023/953 K. sayılı kararında da dilekçeler aşamasında delil bildirmeyen tarafa ön incelemede yeniden delil bildirme süresi verilemeyeceği vurgulanmıştır. Bu nedenle dava dilekçesinin hazırlanması boşanma yargılamasının en kritik aşamalarından biridir.
Boşanma Davasında Hangi Deliller Kullanılabilir?
Somut olayın niteliğine göre şu deliller kullanılabilir:
- Tanık beyanları,
- Mesaj ve yazışmalar,
- Sosyal medya içerikleri,
- Fotoğraf ve görüntüler,
- Sağlık ve hastane kayıtları,
- Kolluk ve savcılık dosyaları,
- Banka kayıtları,
- Tapu ve araç kayıtları,
- Diğer dava ve soruşturma dosyaları,
- Resmî kurum kayıtları.
HMK m.121 gereğince davacının elinde bulunan ve dilekçede dayanılan belgeler dilekçeye eklenmelidir. Başka kurum veya dosyalardan getirtilmesi istenen kayıtların ise bulunmasını sağlayacak bilgiler açıkça belirtilmelidir.
Gizli Ses Kaydı veya Eşin Telefonundan Alınan Kayıt Delil Olur mu?
Her kayıt hukuka uygun delil değildir. Eşin telefonuna, hesabına veya özel yazışmalarına izinsiz erişilmesi; sistematik gizli kayıt yapılması veya özel hayatın ihlal edilmesi hukuka aykırı delil tartışmasına yol açabilir.
Bu nedenle bir kaydın boşanma iddiasını destekliyor olması tek başına mahkemede kullanılabileceği anlamına gelmez. Delilin nasıl elde edildiği somut olay bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Boşanma Davası İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Her boşanma davası için geçerli tek bir “zorunlu evrak listesi” yoktur. Davanın esasını dava dilekçesi ve bu dilekçede dayanılan somut deliller oluşturur.
Çekişmeli boşanmada sağlık raporları, banka kayıtları, mesajlar, fotoğraflar, kolluk tutanakları veya başka dava dosyaları önemli olabilir. Anlaşmalı boşanmada ise tarafların üzerinde uzlaştıkları hususları gösteren protokol önem taşır.
Nüfus ve adres bilgilerinin önemli bölümü yargı sistemi tarafından elektronik kayıtlar üzerinden temin edilebildiğinden, her davada evlilik cüzdanı, ikametgâh veya nüfus kayıt örneği sunulmasının zorunlu olduğu şeklinde genel bir kural yoktur.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanmada eşler birlikte mahkemeye başvurabilir veya eşlerden birinin açtığı boşanma davasını diğer eş TMK m.166/3 şartları çerçevesinde kabul edebilir.
Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için:
- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,
- Eşlerin boşanma konusunda anlaşması,
- Boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların durumu hakkında anlaşma sağlanması,
- Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi,
- Hâkimin iradelerin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi,
- Tarafların düzenlemesinin hâkim tarafından uygun bulunması
gerekir.
Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre taraflar bizzat dinlenmeden yalnız vekillerin beyanıyla anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Bu şart, tarafların gerçek ve özgür iradelerinin hâkim tarafından denetlenmesini amaçlar.
Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı Konusunda Anlaşmak Zorunlu mu?
Hayır. Mal rejiminin tasfiyesi, anlaşmalı boşanmanın zorunlu unsurlarından biri değildir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 28.04.2026 tarihli, 2025/6039 E. ve 2026/4692 K. sayılı kararında, anlaşmalı boşanmadaki “boşanmanın mali sonuçları” kavramının mal rejiminin tasfiyesini kendiliğinden kapsamadığı kabul edilmiştir. Tarafların mal rejiminden doğan alacaklarını da sona erdirmek istemeleri hâlinde bu iradenin açık ve tereddütsüz biçimde ortaya konulması gerekir.
Bu nedenle protokolde “mal tasfiyesi talebimiz yoktur” veya benzeri muğlak ifadelerin ileride mal rejimi alacaklarından kesin feragat olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ayrıca tartışma yaratabilir.
Mal rejiminin tasfiyesi hakkında ayrıntılı bilgi için Boşanmada Mal Paylaşımı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanmadan Vazgeçilebilir mi?
Evet. Anlaşmalı boşanma iradesi, karar kesinleşinceye kadar mutlak biçimde değiştirilemez değildir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 21.09.2023 tarihli, 2023/6501 E. ve 2023/4142 K. sayılı kararı ile Hukuk Genel Kurulunun 18.04.2019 tarihli, 2017/1941 E. ve 2019/475 K. sayılı kararında; eşlerden birinin anlaşmalı boşanma iradesinden karar kesinleşmeden dönmesi hâlinde davanın çekişmeli boşanma olarak yürütülmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Bu durumda mahkeme davayı doğrudan reddetmez. Tarafların iddia ve savunmalarını bildirmeleri sağlanır, dilekçeler aşaması tamamlanır, ön inceleme ve tahkikat yapılarak deliller toplanır.
Çekişmeli Boşanma Sonradan Anlaşmalı Boşanmaya Dönebilir mi?
Evet. Tarafların yargılama devam ederken veya hüküm henüz kesinleşmeden kanun yolu aşamasında anlaşmaya varmaları mümkündür.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 21.04.2026 tarihli, 2026/1907 E. ve 2026/4466 K. sayılı kararında, dosya temyiz aşamasındayken sunulan anlaşmalı boşanma protokolü nedeniyle tarafların duruşmaya çağrılıp bizzat beyanlarının alınması ve protokolün değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Ancak çekişmeli davanın sonradan anlaşmalıya dönüşmesi, TMK m.166/3'teki şartları ortadan kaldırmaz. Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı ve tarafların hâkim tarafından bizzat dinlenmesi gerekir.
Boşanma Davası UYAP Üzerinden Açılabilir mi?
Evet. Vatandaşlar UYAP Vatandaş Portalı üzerinden hukuk davası açabilir.
Ancak yalnız e-Devlet şifresiyle yapılan imzasız giriş, elektronik ortamda dava açmak için yeterli değildir. Adalet Bakanlığı UYAP açıklamalarına göre e-imza sahibi vatandaşlar hukuk ve idari davalarını portal üzerinden açabilir. E-Devlet şifresiyle yapılan imzasız giriş ise esas olarak mevcut dosyaların belirli bilgilerini görüntülemeye yarar.
Bu nedenle boşanma davasının elektronik ortamda açılabilmesi için UYAP'ın kabul ettiği güvenli elektronik imza yöntemi kullanılmalıdır.
E-Devlet Üzerinden Boşanma Davası Açılır mı?
E-Devlet hesabı UYAP Vatandaş Portalına erişim sağlayabilir; ancak yalnız e-Devlet şifresiyle imzasız şekilde giriş yapmak, dava dilekçesini imzalayıp boşanma davasını elektronik ortamda açmak için yeterli değildir.
E-imza bulunmayan kişi davayı fiziki olarak adliyeden açabilir.
Boşanma Davası Adliyeden Nasıl Açılır?
Elektronik dava açılışı kullanılmayacaksa dava, görevli ve yetkili adliyede hukuk mahkemeleri tevzi işlemleri üzerinden açılır.
Dava dilekçesi ve ekleri sunulur, gerekli dava açılış harç ve giderleri yatırılır ve dosya ilgili aile mahkemesine tevzi edilir. HMK m.118 uyarınca dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır.
2026 Boşanma Davası Açma Masrafı Ne Kadardır?
Boşanma davasının açılış masrafı tek bir kalemden oluşmaz.
2026 yılı yargı harçlarında asliye derecesindeki mahkemelerde maktu başvurma harcı 732 TL olarak uygulanmaktadır. Boşanma davasında ayrıca maktu karar ve ilam harcı ile gider avansı da gündeme gelir.
28.10.2025 tarihli Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesine göre davacı, taraf sayısının beş katı tutarında tebligat ücreti ile diğer iş ve işlemler için 530 TL gider avansı yatırır.
Bunlara ek olarak dosyanın ilerleyen aşamalarında tanık, ek tebligat, müzekkere, uzman incelemesi veya başka işlemler nedeniyle ilave giderler doğabilir. Bu nedenle dava açılacağı tarihte UYAP harç hesaplama ekranından güncel toplam tutarın ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Dava Masraflarını Karşılayamayan Kişi Ne Yapabilir?
Yargılama giderlerini ödeme gücü bulunmayan kişiler, HMK m.334 ve devamındaki şartları taşıyorlarsa adli yardım talebinde bulunabilir.
Mahkeme başvurucunun ekonomik durumunu ve talebinin açıkça dayanaktan yoksun olup olmadığını değerlendirir. Adli yardımın kapsamı ve hangi giderlere etkili olacağı somut dosyada verilen karara göre belirlenir.
Boşanma Davası Açmadan Önce Arabuluculuk Zorunlu mu?
Hayır. 2026 yılı itibarıyla boşanma davasından önce zorunlu arabulucuya başvurma şartı bulunmamaktadır.
Evlilik birliği ancak mahkeme kararıyla sona erer. Taraflar boşanma ve sonuçları hakkında anlaşabilirler; ancak anlaşmalı boşanmada dahi boşanma kararı aile mahkemesi tarafından verilir.
Boşanma Davası Açılınca Ne Olur?
Dava açıldıktan sonra mahkeme tensip işlemlerini yapar ve dava dilekçesi davalıya tebliğ edilir.
HMK m.127 uyarınca davalının cevap süresi kural olarak dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftadır. Kanuni şartların bulunması ve süresi içinde talep edilmesi hâlinde bir defaya mahsus olmak üzere, bir ayı geçmemek üzere ek cevap süresi verilebilir.
Çekişmeli boşanmada dilekçeler aşamasının ardından ön inceleme yapılır. Uyuşmazlık konuları belirlenir; tahkikat aşamasında usulüne uygun şekilde bildirilen deliller toplanır, tanıklar dinlenir ve gerekli kurum kayıtları getirtilir. Ardından sözlü yargılama ve karar aşamasına geçilir.
Boşanma Davası Açılınca Nafaka ve Geçici Tedbirler Alınabilir mi?
TMK m.169'a göre boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli geçici önlemleri re'sen alır.
Bu önlemler eşlerin barınması ve geçimi, tedbir nafakası, çocukların bakım ve korunması, geçici velayet, çocukla kişisel ilişki ve eşlerin mallarının yönetimi gibi konulara ilişkin olabilir.
Hukuk Genel Kurulunun 14.12.2021 tarihli, 2018/1084 E. ve 2021/1657 K. sayılı kararında da TMK m.169 kapsamındaki tedbir nafakasının hâkim tarafından talebe bağlı olmaksızın değerlendirileceği belirtilmiştir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 20.10.2025 tarihli, 2025/1605 E. ve 2025/8984 K. sayılı kararında ise çocuklar lehine tedbir ve iştirak nafakasına re'sen hükmedilebileceği; bu taleplerin yargılama sırasında sonradan ileri sürülmesinin veya artırılmasının ıslah gerektirmediği kabul edilmiştir.
Boşanma Davasında Maddi ve Manevi Tazminat Nasıl İstenir?
TMK m.174 kapsamında şartları varsa maddi ve manevi tazminat talep edilebilir.
Tazminat taleplerinde hâkim taleple bağlıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 04.02.2026 tarihli, 2025/5697 E. ve 2026/1058 K. sayılı kararında HMK m.26 uygulanarak, talep edilen manevi tazminat miktarının üzerinde bir miktara hükmedilmesi bozma nedeni sayılmıştır.
Bu nedenle maddi ve manevi tazminat talepleri dava dilekçesinde açık biçimde kurulmalı ve talep miktarı usul kuralları dikkate alınarak belirlenmelidir.
Boşanma Davasında Velayet Nasıl Belirlenir?
Ortak çocuk bulunan boşanma davalarında temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme; çocuğun yaşı, bakım ve eğitim koşulları, mevcut yaşam düzeni, ebeveynlerin durumları ve çocukla ilişkileri gibi hususları somut dosyaya göre değerlendirir.
Geçici velayet dava devam ederken TMK m.169 kapsamında; nihai velayet ise boşanma hükmüyle birlikte karara bağlanabilir.
Mal Paylaşımı Boşanma Davasında Otomatik Yapılır mı?
Hayır. Boşanma davası ile mal rejiminin tasfiyesi farklı hukuki süreçlerdir.
Katılma alacağı, değer artış payı, kişisel mallar ve edinilmiş mallar, mal rejiminin tasfiyesine ilişkin özel kurallara tabidir. Boşanma kararı verilmesi eşlerin bütün malvarlığının boşanma dosyasında kendiliğinden paylaştırıldığı anlamına gelmez.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2026/4692 K. sayılı kararı da anlaşmalı boşanmanın mali sonuçlarının mal rejimi tasfiyesini otomatik olarak kapsamadığını açıkça ortaya koymaktadır.
Boşanma Davasında Avukat Tutmak Zorunlu mu?
Hayır. Boşanma davasında avukatla temsil genel olarak zorunlu değildir. Taraflar kendi davalarını açabilir ve takip edebilir.
Bununla birlikte çekişmeli boşanma davalarında vakıaların doğru kurulması, delillerin süresinde bildirilmesi, kusur değerlendirmesi, nafaka, velayet ve tazminat talepleri ile usuli süreler davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.
Boşanma Davası İçin Vekâletname Nasıl Olmalıdır?
Boşanma davası açmak ve takip etmek kişiye sıkı sıkıya bağlı hakkın kullanımı niteliğindedir. Bu nedenle avukatla takipte genel vekâletname tek başına yeterli değildir.
HMK m.74 ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.93 uyarınca boşanma davasına ilişkin vekâletnamenin özel yetki içermesi ve fotoğraflı olması gerekir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 10.10.2024 tarihli, 2023/9982 E. ve 2024/7222 K. sayılı kararı ile 20.04.2026 tarihli, 2025/9137 E. ve 2026/4329 K. sayılı kararında da bu şart açıkça uygulanmıştır.
Anlaşmalı Boşanmada Tarafların Duruşmaya Gitmesi Gerekir mi?
Evet. TMK m.166/3 uyarınca anlaşmalı boşanmada hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerekir.
Tarafların avukatla temsil edilmesi bu şartı ortadan kaldırmaz. Yargıtay'ın yerleşik içtihadında yalnız vekillerin beyanıyla anlaşmalı boşanma hükmü kurulması usul ve yasaya aykırı kabul edilmektedir.
Çekişmeli Boşanmada Taraf Her Duruşmaya Gitmek Zorunda mı?
Çekişmeli boşanmada, anlaşmalı boşanmaya özgü “her iki eşin mutlaka bizzat dinlenmesi” şartı aynı biçimde uygulanmaz.
Tarafın avukatla temsil edilip edilmediği, mahkemenin tarafı bizzat dinlemek istemesi, isticvap veya başka bir usul işlemi bulunması gibi hususlar somut dosyaya göre değerlendirilir.
Boşanma Davası Reddedilirse Yeniden Dava Açılabilir mi?
Boşanma davasının reddedilmesi, eşlerin hiçbir zaman yeniden boşanma davası açamayacağı anlamına gelmez. Yeni olaylara dayanılarak şartları varsa yeni bir dava açılabilir.
Ayrıca 7532 sayılı Kanunla TMK m.166/4'te yapılan ve 27.11.2024 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik uyarınca; herhangi bir boşanma sebebine dayanılarak açılan davanın reddine ilişkin kararın kesinleşmesinden başlayarak bir yıl geçmesi ve her ne sebeple olursa olsun ortak hayatın yeniden kurulamamış olması hâlinde, eşlerden birinin istemi üzerine evlilik birliğinin temelden sarsılmış olduğu kabul edilerek boşanmaya karar verilebilir.
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Bütün boşanma davaları için geçerli sabit bir süre yoktur. Anlaşmalı boşanma dosyaları, şartları eksiksizse çekişmeli davalara göre daha kısa sürede sonuçlanabilir.
Çekişmeli boşanmada ise tebligatlar, dilekçeler aşaması, tanıkların dinlenmesi, kurum kayıtlarının getirtilmesi, uzman incelemeleri, mahkemenin iş yükü ve kanun yolu süreci toplam süreyi etkiler.
Boşanma Kararı Verilince Evlilik Hemen Sona Erer mi?
Hayır. Boşanma kararının verilmesi ile kararın kesinleşmesi farklı aşamalardır.
Boşanma hükmünün medeni hâl bakımından sonuç doğurması için kararın kesinleşmesi gerekir. Kesinleşmeden sonra gerekli bildirimler yapılarak boşanma nüfus kayıtlarına işlenir.
Boşanma Davası Açılırken En Sık Yapılan Hatalar
- Yetkili mahkemeyi yanlış belirlemek,
- Çekişmeli davada olayları soyut ve tarihsiz anlatmak,
- Dilekçede ileri sürülmeyen vakıaları sonradan delille tamamlamaya çalışmak,
- Delilleri süresinde bildirmemek,
- Hukuka aykırı elde edilmiş dijital kayıtlara dayanmak,
- Nafaka, tazminat ve velayet taleplerini açık kurmamak,
- Anlaşmalı boşanma protokolünde mal rejimi veya diğer alacaklar için belirsiz feragat ifadeleri kullanmak,
- Boşanma ile mal rejiminin tasfiyesini aynı dava sanmak,
- Anlaşmalı boşanmada tarafların bizzat dinlenmesi gerektiğini gözden kaçırmak,
- Avukatla takipte özel yetkili ve fotoğraflı vekâletname eksikliğini gözden kaçırmak.
Boşanma Davası Açma Süreci Kısaca
| Aşama | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| 1 | Anlaşmalı veya çekişmeli boşanma yolunun belirlenmesi |
| 2 | Boşanma sebebinin ve taleplerin belirlenmesi |
| 3 | Görevli ve yetkili aile mahkemesinin tespiti |
| 4 | Somut vakıalar ve bunları ispatlayacak delillerin hazırlanması |
| 5 | Dava dilekçesi ve mevcut belgelerin hazırlanması |
| 6 | Dilekçenin adliyeden veya UYAP üzerinden sunulması |
| 7 | Harç ve gider avansının yatırılması |
| 8 | Dilekçenin davalıya tebliği ve cevap aşaması |
| 9 | Ön inceleme ve tahkikat |
| 10 | Karar ve gerekiyorsa istinaf/temyiz süreci |
| 11 | Boşanma kararının kesinleşmesi |
Sık Sorulan Sorular
Boşanma davası açmak için ilk olarak ne yapılmalıdır?
Öncelikle davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi olacağı, hangi boşanma sebebine dayanılacağı, hangi mahkemenin yetkili olduğu ve boşanmayla birlikte hangi taleplerin ileri sürüleceği belirlenmelidir.
Eşim boşanmak istemiyorsa dava açabilir miyim?
Evet. Diğer eşin boşanmayı kabul etmemesi çekişmeli boşanma davası açılmasına engel değildir.
Boşanma davasını kendim açabilir miyim?
Evet. Avukatla temsil zorunlu değildir. Kişi görevli ve yetkili mahkemede kendi boşanma davasını açabilir.
Boşanma davası internetten açılabilir mi?
E-imza sahibi vatandaşlar UYAP Vatandaş Portalı üzerinden hukuk davası açabilir. Yalnız e-Devlet şifresiyle yapılan imzasız giriş, elektronik ortamda dava açmak için yeterli değildir.
Boşanma davasında hangi mahkeme yetkilidir?
TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkilidir.
Boşanma davasından önce arabulucuya gitmek gerekir mi?
Hayır. 2026 itibarıyla boşanma davası için zorunlu arabuluculuk dava şartı değildir.
Anlaşmalı boşanmada eşler duruşmaya katılmak zorunda mı?
Evet. Hâkimin her iki eşi bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi gerekir.
Anlaşmalı boşanmadan vazgeçilebilir mi?
Evet. Karar kesinleşene kadar anlaşmalı boşanma iradesinden dönülebilir. Bu durumda dava, gerekli usul işlemleri tamamlanarak çekişmeli boşanma olarak sürdürülebilir.
Çekişmeli boşanma sonradan anlaşmalı olabilir mi?
Evet. Taraflar yargılama veya hüküm kesinleşmeden kanun yolu aşamasında anlaşabilir. Ancak anlaşmalı boşanmanın TMK m.166/3'teki şartları yine yerine getirilmelidir.
Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı yapmak zorunlu mu?
Hayır. Mal rejiminin tasfiyesi anlaşmalı boşanmanın zorunlu unsuru değildir. Taraflar mal rejiminden doğan alacakları da tasfiye etmek istiyorsa bunu açık ve tereddütsüz biçimde düzenlemelidir.
Boşanma davası açılınca mal paylaşımı otomatik yapılır mı?
Hayır. Boşanma davası ile mal rejiminin tasfiyesi ayrı hukuki süreçlerdir.
Dava açıldıktan sonra karşı tarafın cevap süresi ne kadardır?
Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren cevap süresi kural olarak iki haftadır. Kanuni şartlar varsa süresinde talep üzerine bir ayı geçmemek üzere ek süre verilebilir.
Boşanma avukatına verilecek vekâletname nasıl olmalıdır?
Boşanma davasına ilişkin vekâletname özel yetki içermeli ve fotoğraflı olmalıdır.
Başlıca Hukuki Dayanaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.161-166: Boşanma sebepleri,
- TMK m.168: Boşanma davalarında yetki,
- TMK m.169: Geçici önlemler,
- TMK m.174: Maddi ve manevi tazminat,
- TMK m.175: Yoksulluk nafakası,
- TMK m.182: Çocukların durumu,
- TMK m.184: Boşanmada yargılama usulü,
- 6100 sayılı HMK m.26: Taleple bağlılık,
- HMK m.74: Davaya vekâlette özel yetki,
- HMK m.118-121: Davanın açılması, dava dilekçesi ve ekleri,
- HMK m.127: Cevap süresi,
- HMK m.334 ve devamı: Adli yardım,
- 4787 sayılı Kanun: Aile mahkemelerinin görev alanı.
Sonuç
Boşanma davası açmak yalnızca bir dilekçeyi mahkemeye vermekten ibaret değildir. Davanın türünün, hukuki sebebinin, yetkili mahkemenin, ileri sürülecek vakıaların, delillerin ve boşanmanın fer'i taleplerinin dava başında doğru kurulması gerekir.
Özellikle çekişmeli boşanmada dilekçeler aşaması önem taşır; ileri sürülmeyen vakıalar ve süresinde bildirilmeyen deliller sonradan ciddi usul sorunlarına yol açabilir. Anlaşmalı boşanmada ise protokolün açık hazırlanması, tarafların bizzat dinlenmesi ve mal rejimi gibi boşanmanın fer'i sonucu olmayan konuların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Boşanma, nafaka, velayet, tazminat ve aile hukukuna ilişkin hukuki hizmetler hakkında bilgi için Boşanma Avukatı hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her boşanma dosyasında uygulanacak hukuki yol; somut olaylar, tarafların talepleri, deliller ve güncel mevzuata göre ayrıca değerlendirilmelidir.